Kiedy możemy mówić o wypadku przy pracy?

Nie każde zdarzenie, w którym pracownik doznał urazu lub zmarł, można zakwalifikować jako wypadek przy pracy.


Definicja wypadku przy pracy

Zgodnie z definicją wynikającą z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1773, z późn. zm.) za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia

  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Zatem elementami pojęcia wypadku przy pracy będą:

  • nagłość zdarzenia

  • zewnętrzność przyczyny tego zdarzenia z pracą

  • związek tego zdarzenia z pracą

  • skutek w postaci urazu lub śmierci

O nagłości zdarzenia możemy mówić, gdy przebiega ono w czasie nie dłuższym niż trwanie dnia pracy. Stąd wypadek ma zdarzyć się w dniu pracy, a nie "zdarzać się" przez kilka dni.

Zdarzeniem nagłym jest więc zarówno trwający kilka sekund kontakt dłoni stolarza z piłą tarczową, jak i kilkugodzinne oddziaływanie na palacza kotłów centralnego ogrzewania tlenku węgla (czadu).


Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy


Zewnętrzność przyczyny wypadku przy pracy jednolicie została sprowadzona do warunku pochodzenia spoza organizmu pracownika. Stwierdzenie, że doszło do wypadku, wymaga więc w każdym razie ustalenia, że na organizm poszkodowanego zadziałał jakiś czynnik zewnętrzny i że ten czynnik spowodował uraz. Przyczyna zewnętrzna, może być pojmowana jako zjawisko natury mechanicznej, (uderzenie, zgniecenie, przecięcie), chemicznej i termicznej lub także jako czynność samego poszkodowanego (potknięcie się i upadek na gładkiej powierzchni). Przyczyna nie może tkwić w organizmie poszkodowanego ani wynikać z właściwości tego organizmu. (np. samoistne schorzenia)

W niektórych przypadkach nawet stres uznawany jest za przyczynę wypadku, jeżeli powstał w okolicznościach nietypowych dla normalnych stosunków pracowniczych. Takiego zakłócenia Sąd Najwyższy dopatrzył się w stanie faktycznym, w którym udar mózgu wiązał się u poszkodowanego z faktem "niezwykłego spiętrzenia się w dniu spornego zdarzenia i bezpośrednio przed tą datą, trudności związanych z rozwiązywaniem ciążących na nim obowiązków".


Uraz

Powstanie urazu jest czwartym warunkiem uznania określonego zdarzenia za wypadek przy pracy. Uraz jest uszkodzeniem tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego (czynnika niebezpiecznego).

Natomiast za śmiertelny wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiła śmierć poszkodowanego w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od wypadku.

Należy pamiętać, iż nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z pracą, a nie spowodowało „urazu”, nie jest wypadkiem przy pracy. Jest ono określane pojęciem wydarzenie wypadkowe bezurazowe (należą do nich np. zasłabnięcia, omdlenia, zawały, udary, przeziębienia w wyniku pracy na mrozie itp.)


Związek urazu z pracą


Ten warunek może zachodzić zarówno wówczas, gdy do urazu dojdzie podczas wykonywania pracy, jak i podczas pozostawania tylko w dyspozycji pracodawcy (lub innego podmiotu), na rzecz którego miała być świadczona praca (oczekiwanie na polecenia: na terenie zakładu lub w innym, wyznaczonym przez pracodawcę lub ten podmiot miejscu).

„Związek z pracą" obejmuje nie tylko wypadki, które mają miejsce podczas świadczenia pracy, lecz także zdarzenia, które nastąpiły zarówno w związku z wykonywaniem zwykłych czynności pracowniczych lub poleceń przełożonych, jak i w związku z wykonywaniem czynności na rzecz pracodawcy, choćby bez polecenia.

W pojęciu "wykonywanie zwykłych czynności" mieszczą się również takie czynności, jak dojście pracownika do stanowiska pracy, czynności poprzedzające i następujące po czynnościach produkcyjnych oraz inne czynności podejmowane przez pracownika w miejscu pracy, które nie są skierowane bezpośrednio na wykonanie pracy, lecz służą pośrednio wypełnianiu obowiązków pracowniczych i są usprawiedliwione faktem przebywania pracownika w zakładzie pracy. Należą do nich np. przebranie się w ubiór roboczy, ochronny, a nawet pozostawienie garderoby w szatni, spożycie posiłku, udanie się do biura w celu załatwienia czynności administracyjnych itp.

Zerwanie związku z pracą występuje w szczególności w sytuacji, gdy bez uzasadnienia poszkodowany nie świadczy pracy. Związek zdarzenia z pracą, poza przypadkami wynikającymi wprost z definicji wypadku przy pracy, zostaje jednak zachowany w warunkach, gdy poszkodowany nie świadczy pracy, a wykonuje inne czynności, w tym służące zaspokojeniu jego własnych potrzeb. np: upadek powodujący uraz w drodze do sklepu w celu zakupu artykułów żywnościowych do spożycia podczas przerwy śniadaniowej.

autor: Przemysław Łokuciejewski Radca Prawny

Facebook Fanpage

© 2020 by ​Odszkodowania-Info | Wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka Prywatności