Znaczenie wczesnej rehabilitacji po wypadkach

W drugiej połowie XX wieku toczyły się prace nad poznaniem plastyczności mózgu. To wtedy świat usłyszał o możliwościach regeneracyjnych i mechanizmach kompensacyjnych jakie przebiegają w centralnym systemie nerwowym. Wtedy również udowodniano, że im młodszy organizm, tym zdolności regeneracyjne szybsze oraz to, że nie prawdą jest, aby człowiek w starszym wieku nie miał szans na wytworzenie nowych połączeń nerwowych. Te informacje sprawiły, że zwiększyły się możliwości i zainteresowanie dyscypliną jaką jest rehabilitacja neurologiczna. Jej istotą jest przywrócenie maksymalnej możliwości osiągnięcia sprawności fizycznej

i psychicznej pacjenta.

Trzeba reagować od razu

Proces rehabilitacji dla osób po wypadkach jest jedną z najważniejszych form powrotu do samodzielności i sprawności ruchowej. Wypadek, który w skutkach może przybierać różne formy w swojej najgorszej fazie doprowadza do urazu wielonarządowego i urazu czaszkowo-mózgowego. W ciągu sekundy życie człowieka zmienia się diametralnie. W pierwszej chwili najważniejsze jest ratowanie życia. Medycyna ratunkowa w Polsce jest na wysokim poziomie, dzięki czemu udaje się ratować ludzi z bardzo poważnych wypadków. Powrót do aktywności życia codziennego od razu po ustabilizowaniu się stanu zdrowia, wymaga szybkiego działania.


Pierwszy okres jeszcze na OIOM jest najważniejszy. Istotą pierwszego etapu jest uniknięcie odleżyn, przykurczy i innych deformacji w obrębie kończyn. Ma to ogromny wpływ na proces powrotu do sprawności ruchowej. W literaturze fachowej pierwsze 3 miesiące dla pacjentów neurologicznych opisywane są jako okres regeneracyjno-kompensacyjny. Możliwości dostosowawcze mózgu i procesy naprawcze są najskuteczniejsze w okresie 3 miesięcy od wystąpienia incydentu. Dlatego też, w ciągu tego czasu należy wdrożyć proces rehabilitacji.

Proces rehabilitacji

Rehabilitacja neurologiczna w pierwszym okresie po incydencie cechuje się przede wszystkim intensywnością działań. Oczywiście ten wysiłek początkowo jest przeniesiony na zespół terapeutyczny, który każdego dnia w sposób pasywny stara się stymulować pacjenta do obrotów, przechodzenia do pozycji siedzącej,

a w konsekwencji do stania. Pozycja leżąca w żaden sposób nie wpływa stymulująco na układ nerwowy. Brak bodźców dotykowych, wzrokowych, dźwiękowych i węchowych doprowadza do rozleniwienia, a w konsekwencji do uogólnionych zaników w sferze korowej.

Wczesna rehabilitacja to też dbałość o higienę skóry, jamy ustnej oraz przeciwdziałanie efektom narastającego napięcia mięśniowego. Troska o to, jest

w naturalnej konsekwencji wspieraniem stymulowania pozycji wyższych.

Bardzo ważna w tym okresie jest współpraca całego zespołu. Istotna jest również edukacja opiekunów, którzy przebywają z pacjentem 24 godziny na dobę. Dla pacjenta najbardziej istotnym jest utrzymywanie niezależnie od jego pozycji, prawidłowej liniowości głowy, tułowia i kończyn. Ważne są wszelkie działania wykonywane z pacjentem przeciwko sile grawitacji. Berta i Karel Bobath już dawno udowodnili, że pasywna i częsta zmiana ułożenia ciała przeciwko sile grawitacji może wpływać pozytywnie na regulację napięcia mięśniowego. Takie postępowanie zwiększa szanse na zmniejszenie reakcji patologicznych i szybszy powrót do sprawności. Są też względy ekonomiczne, ponieważ leczenie odleżyn oraz skutków złamań kostnych i innych zdarzeń wynikających ze wzrostu napięcia mięśniowego są bardzo kosztowne i znacznie wydłużają proces rehabilitacji.



Gdzie uzyskać pomoc?

Dostępność rehabilitacji w ramach pobytu na Oddziale Intensywnej Terapii

w ramach świadczeń gwarantowanych NFZ jest mocno ograniczona. Oddziały te, nie mają możliwości (przede wszystkim finansowych) do przyjęcia pacjenta, który oprócz samej rehabilitacji, dalej wymaga leczenia farmakologicznego lub jest na wspomaganym oddechu. Tacy pacjenci są kierowani przeważnie do Zakładów Opieki leczniczej, gdzie proces rehabilitacji jest drugorzędny w stosunku do pielęgnacji. Dlatego w większości przypadków jedyną szansą są ośrodki komercyjne, które w swoim założeniu mają szeroko pojętą rehabilitację neurologiczną. Przyjęcie pacjenta bezpośrednio ze szpitala do ośrodka komercyjnego wymaga przede wszystkim dobrej współpracy lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów, terapeutów zajęciowych, neurologopedów i neuropsychologów. Dobrze współpracujący team może bardzo skutecznie zapanować nad stanem zdrowia oraz wdrożyć jak najszybciej postępowanie rehabilitacyjne.


Brakuje w Polsce oddziałów przejściowych, gdzie pacjent po Oddziale Intensywnej Terapii jest pod nadzorem anestezjologicznym i internistycznym, ale z ukierunkowaniem już na intensywną rehabilitację neurologiczną. Jedyną alternatywą w chwili obecnej są jednostki komercyjne, które decydują się podjąć trud rehabilitacji z ciężko poszkodowanymi osobami po wypadkach komunikacyjnych. Ośrodki te dysponują również wysokiej klasy sprzętem, dzięki któremu można znacznie szybciej automatyzować i utrwalać aktywności ruchowe np. chód.

Finansowanie rehabilitacji

Dla wielu osób finansowanie rehabilitacji może przysporzyć wiele trudności.

Z pomocą mogą przyjść instytucje pożytku publicznego oraz ubezpieczyciele.

W większości przypadków kosztowna rehabilitacja w początkowym okresie jest najbardziej opłacalna, ponieważ finalnie całościowe koszty zostają zmniejszone. Im szybciej pacjent dojdzie do sprawności i niezależności, tym szybciej zmniejszą się koszty ponoszone na jego usprawnianie. Mimo wszystko należy pamiętać o tym, że pacjent, który zostaje przywrócony do aktywnego funkcjonowania w społeczeństwie, może podjąć pracę zawodową. Co za tym idzie, sam będzie w stanie spłacić koszty, jakie poniosło za niego Państwo lub inne instytucje.

Dobrze prowadzony proces rehabilitacji od pierwszych dni po incydencie to warunek do szybkiego odzyskania sprawności dnia codziennego. To też zmniejszenie kosztów oraz szansa na powrót do aktywności zawodowej.


autor: Paweł Adamkiewicz

Prezes Zarządu Polskiego Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej VOTUM


Po przeczytaniu artykułu zapraszamy do obejrzenia fragmentu materiału wyemitowanego przez stację Polsat News.

Materiał przedstawia powrót do sprawności znanej kolarki Rity Malinkiewicz po wypadku drogowym, który miał miejsce 1 czerwca tego roku.

Kolarka obecnie przebywa w ośrodku rehabilitacyjnym Polskiego Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej. Dzięki natychmiastowym rozpoczęciu rehabilitacji, już po trzech miesiącach widać znaczną poprawę w funkcjonowaniu Rity.

Masz pytania?
Zostaw numer a oddzwonimy do Ciebie.
Facebook Fanpage

© 2020 by ​Odszkodowania-Info | Wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka Prywatności